Ghebreyesus, DSÖ’nün haftalık basın toplantısında küresel sağlık meselelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Rusya’nın Sibirya ve Uzak Doğu İrkutsk Veba ile Mücadele Enstitüsünde görevli bir laboratuvar çalışanında şüpheli bir zatürre vakası görüldüğüne dair ilk medya haberlerinin ortaya çıktığını hatırlatan Ghebreyesus, bu kişinin şiddetli zatürre (pnömoni) nedeniyle hastaneye kaldırıldıktan sonra hayatını kaybettiğini söyledi.
Ghebreyesus, ilk bilgilerin kazara yaşanan bir laboratuvar maruziyeti sonrasında “akciğer vebası” geliştiğine işaret ettiğini belirterek, “DSÖ, Rus hükümetinin, İrkutsk bölgesinde ikamet eden bir kişinin tehlikeli bir enfeksiyona yakalandığından şüphelenmesi üzerine 2 Ekim’de bir toplantı düzenlediğinden haberdar.” dedi.
DSÖ’nün, 3 Ekim’de Uluslararası Sağlık Tüzüğü uyarınca Rusya’dan daha fazla bilgi talep ettiğini söyleyen Ghebreyesus, Rusya’nın dün verdiği yanıtta, İrkutsk bölgesinde yakın zamanda herhangi bir veba vakası bildirilmediğini ve yaklaşık 200 temaslı kişiyi karantinaya aldıklarını belirttiğini aktardı.
DSÖ’nün hayatını kaybeden kişi ve temaslılar üzerinde gerçekleştirilen laboratuvar testlerine dair ilave bilgiler, halk sağlığı önlemlerinin alınmasına yol açan nedenlere ilişkin daha fazla ayrıntı ve temaslıların sağlık durumlarına dair detaylar talep ettiğini kaydeden Ghebreyesus, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Ayrıca nedeni belirlenemeyen zatürre şikayeti olan ikinci bir çalışana dair medya haberlerinin doğrulanmasını da istedik. DSÖ, veba ile laboratuvar biyogüvenliği ve biyolojik emniyet konularında teknik destek teklifinde bulundu. Olayla ilgili henüz tam bir tabloya sahip olmadığımızdan, kapsamlı bir risk değerlendirmesi yapamıyoruz. Çelişkili haberlerin açıklığa kavuşturulması ve potansiyel halk sağlığı risklerinin doğru bir şekilde değerlendirilebilmesi için Uluslararası Sağlık Tüzüğü çerçevesinde zamanında, eksiksiz ve şeffaf bilgi paylaşımı büyük önem taşıyor.”
Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde görülen Ebola salgınına değinen Ghebreyesus, “Doğrulanmış vaka sayısı 8 bin 665’e, doğrulanmış ölüm sayısı ise 4 bin 178’e ulaşmış durumda.” dedi.
Bazı bölgelerde salgının yavaşladığına dair açık işaretler olmasına rağmen diğer bölgelerde yayılmanın devam ettiğini kaydeden Ghebreyesus, temaslı takibinin önemli ölçüde iyileştiğini ve her gün yaklaşık 2 bin bildirim alındığını vurguladı.
Ghebreyesus, “Tedavi edici yöntemlere ilişkin klinik çalışmalar, 600’den fazla kişinin katılımıyla ilerliyor. Bu ayın ilerleyen günlerinde bir aşı denemesinin başlaması bekleniyor. Denemelerde etkili oldukları kanıtlandığı takdirde, bu ürünlere erişimi sağlama yönünde çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu ilerlemeler, hükümetin liderliğinde toplumların ve ortakların aylarca süren yoğun çabalarının bir sonucudur.” diye konuştu.
Önemli zorluklarla karşılaşmaya devam ettiklerinin altını da çizen Ghebreyesus, ölüm vakalarının büyük çoğunluğunun halen toplum içinde gerçekleştiğini ve temaslı takibinin henüz istenilen düzeyde olmadığını vurguladı.
Ghebreyesus, “Bu salgının uzun süredir devam eden bir insani krizin pençesindeki bir bölgede yaşandığını da unutmamalıyız. Genel olarak bulaşma hızı düşse de Güney Sudan sınırına yakın bölgeler de dahil yeni salgın odakları ortaya çıkmaya devam ediyor.” yorumunu yaptı.
KDC’den ülkesine dönen bir Kenya vatandaşında Ebola virüsü görüldüğünü ve bu kişinin Nairobi’de hastanede öldüğünün açıklandığını hatırlatan Ghebreyesus, Kenyalı yetkililerin, hayatını kaybeden kişiyle birlikte seyahat eden yolcular ve mürettebat da dahil 55 temaslı kişiyi izlediğini söyledi.
Ghebreyesus, “Dün, söz konusu vakayı ve Kenya’nın böylesi bir duruma hazırlık amacıyla aldığı önlemleri görüşmek üzere ilgili bakan ile bir görüşme gerçekleştirdim. Kenya hükümetini, hızlı müdahalesi ve vakayı Uluslararası Sağlık Tüzüğü uyarınca zamanında DSÖ’ye bildirmesi nedeniyle takdir ediyorum. DSÖ, tarama, temaslı takibi ve diğer önlemlere kıyasla daha az etkili olan genel seyahat veya ticaret kısıtlamalarının uygulanmamasını tavsiye ediyor.” dedi.
Gazze’deki sağlık durumunun kritik olmaya devam ettiğini kaydeden Ghebreyesus, “Yaklaşık 2 milyon insanın ihtiyaçları muazzam boyutlarda.” diye konuştu.
Ghebreyesus, “DSÖ kapsamlı, sürekli ve kesintisiz bir malzeme akışının sağlanması, sağlık hizmetlerinin yeniden tesis edilmesi ve tıbbi koridorların açılması, ateşkesin gözetilmesi ve sürdürülmesinin yanı sıra kalıcı barış ve siyasi bir çözüm sağlanması çağrısında bulunuyor.” değerlendirmesinde bulundu.
İrkutsk Bölge Valisi İgor Kobzev, 2 Ekim’de bölgede yaşayan bir kişide “özellikle tehlikeli bir enfeksiyon şüphesi” bulunduğuna ilişkin bilgiler üzerine olağanüstü sıhhi ve salgınla mücadele komisyonu toplantısı düzenlendiğini duyurmuştu.
Bazı sosyal medya kanallarında ise aynı gün bir veba ile mücadele enstitüsü çalışanının “akciğer vebası” nedeniyle hayatını kaybettiği öne sürülmüştü.
Rospotrebnadzor’dan yapılan açıklamada, Sibirya ve Uzak Doğu İrkutsk Veba ile Mücadele Enstitüsünün bir çalışanına “nedeni belirlenemeyen zatürre” teşhisi konulmasının ardından özel önlemlerin uygulandığı bildirilmişti.
