California eyaletinin Oakland kentindeki bölge mahkemesinde devam eden davanın çözüme kavuşturulmasına yönelik uzlaşma dilekçesi, Meta ile eyalet başsavcıları tarafından Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers’ın onayına sunuldu.
Dilekçede, davacıların Meta’nın teknolojisini ve sosyal medya platformları Facebook ile Instagram’ı gençleri platformlara dahil etmek ve nihayetinde onları bu platformların etkisi altına almak amacıyla kullandığını ileri sürdüğü anımsatıldı.
Meta’nın platformlarının tehlikeleri konusunda kamuoyunu defalarca yanılttığı ve platformların ABD’deki gençlerin ruhsal ve fiziksel sağlığına verdiği zararları görmezden geldiği gibi iddiaların hatırlatıldığı dilekçede, ilgili çocuk gizliliği yasasının da ihlal edildiği aktarıldı.
Dilekçede, Meta’nın kendisine yöneltilen iddiaları reddettiği ve davacılara karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunduğunu kabul etmediği ifade edildi.
Davada öne sürülen iddiaları çözüme kavuşturmanın amaçlandığı vurgulanan dilekçede, tarafların daha fazla yargılamaya gerek kalmaksızın bir çözüm sağlama konusunda anlaştığı bildirildi.
Dilekçede, Meta’nın sosyal medya platformlarının genç kullanıcıları için günlük kullanım sınırları ve gece kullanımını engelleyen kısıtlamalar getirmeyi, çocukların platforma veya platformda bulunan yaş sınırlamasına tabi içeriklere erişmesini önlemek amacıyla geliştirilmiş yaş doğrulama önlemleri uygulamayı ve ebeveynler ile velilerin çocuklarını çevrim içi ortamda korumalarına yardımcı olacak ilave araçların kullanılmasını zorunlu kılmayı taahhüt ettiği belirtildi.
Meta’dan yapılan açıklamada da ABD’deki 52 başsavcıyla bir anlaşmaya imza atıldığı duyuruldu.
Açıklamada, anlaşmanın genç kullanıcılar için katı varsayılan kısıtlamalar getirdiği belirtilerek, TikTok ve YouTube gibi rakiplere de benzer adımlar atmaları için sektörel bir çağrıda bulunuldu.
Anlaşmanın eyaletlere gençlerin çevrim içi güvenliğine yönelik girişimleri finanse etmek için kullanılabilecek yaklaşık 18 milyar dolarlık bir ödemeyi kapsadığı belirtilen açıklamada, söz konusu tutarın 10 yıllık bir süre zarfında yıllık taksitler halinde ödeneceği bildirildi.
Aralarında California, New York ve Colorado’nun da bulunduğu çok sayıda ABD eyaleti, Facebook ve Instagram’ın çatı şirketi Meta’ya karşı Ekim 2023’te dava açmıştı.
Davada, Meta’nın sırf daha fazla reklam geliri elde etmek amacıyla gençleri ve çocukları kasıtlı olarak platformlarına bağımlı hale getiren tasarımlar kullandığı ve bu durumun gençlerin ruhsal ve fiziksel sağlığına verdiği büyük zararı bilmesine rağmen halkı yanılttığı iddia edilmişti.
Şirketin ana hedefinin, gençlerin platformda daha fazla zaman geçirmesi olduğu belirtilen davada, Meta’nın gelişmekte olan genç beyinlerin zayıflıklarını bilerek onları hedef alan özellikler geliştirdiği öne sürülmüştü.
Bunlar arasında dopamini tetikleyen öneri algoritmaları, sosyal kıyaslamaya ve dolayısıyla zarara yol açan “Beğen” butonları, gençleri uygulamaya çeken sürekli bildirimler, vücut algısı bozukluğuna yol açtığı bilinen görsel filtreler, uygulamadan çıkılmasını zorlaştıran “sonsuz kaydırma” formatı gibi özellikler sıralanmıştı.
Meta’nın kendi iç araştırmalarının, platformun gençlerde depresyon, anksiyete, uykusuzluk ve hayat düzeninin bozulması gibi ciddi sorunlara yol açtığını gösterdiği ancak şirketin bunu inkar ederek yanıltıcı raporlar yayımladığı savunulmuştu.
Şirketin çocukların çevrim içi gizliliğini korumaya yönelik yasayı da ihlal ettiği belirtilerek, “ebeveynlerinden izin almadan 13 yaşından küçük çocukların kişisel verilerini topladığı” iddia edilmişti.
Davacı eyaletler, Meta’nın devam eden “hukuka aykırı” uygulamalarının durdurulmasını ve eyalet veya federal yasalar kapsamında öngörülen diğer yaptırımların uygulanmasını talep etmişti.
Geçen hafta görülmeye başlanan davada, savcılar ve Meta avukatlarının yanı sıra şirketin eski bir çalışanı Arturo Bejar ile Instagram Başkanı Adam Mosseri de konuşmuştu.
Haftalarca süreceği öngörülen davanın sonucunun diğer eyaletlerdeki davalara yön verebileceği, Facebook ve Instagram’ın işleyişini değiştirebileceği ve Meta’yı milyarlarca dolar ceza ödemeye zorlayabileceği değerlendiriliyordu.
