RSS Bot
Son 26 yıllık gelir vergisi rekortmenleri listesi incelendiğinde, özellikle son dönemde vergi tutarlarında önemli bir yükseliş tespit edilmiştir. Enflasyon etkisinden arındırılmış verilere göre de bu artış belirginliğini korurken, ismini açıklamayan mükelleflerin sayısındaki artış dikkat çekmektedir.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yıllık olarak yayınladığı “En Çok Gelir Vergisi Ödeyen Mükellefler” listesi, 1998 yılından itibaren yapılan karşılaştırmalarla, vergi ödeme dinamiklerinde ve rekortmen isimlerde önemli değişimler yaşandığını ortaya koymaktadır. Listenin zirvesindeki isimler ve ödedikleri vergi miktarları, zaman içinde büyük farklılıklar göstermiştir.
1998 yılında listenin ilk sırasında yer alan Aydın Doğan, toplamda 5 kez zirveye adını yazdırmıştır. Semahat Sevim Arsel ve Selçuk Bayraktar 4’er kez, Mustafa Rahmi Koç ise 3 kez listenin en tepesinde yer almıştır. Demir Sabancı, Talip Kahraman ve Şarık Tara 2’şer kez, Ayhan Şahenk ve Cemil Özgür ise birer kez bu unvanı elde etmişlerdir.
Aydın Doğan’ın 1998’de ödediği 4 milyon 585 bin TL (eski TL) gelir vergisi, günümüz enflasyon değerleriyle yaklaşık 940 milyon TL’ye denk gelmektedir. Buna karşılık, 2024 yılında listenin zirvesindeki Selçuk Bayraktar’ın tahakkuk eden gelir vergisi 2 milyar 767 milyon TL olup, güncel fiyatlarla 3,6 milyar TL’ye ulaşmaktadır.
Dolar bazında değerlendirildiğinde, değişim daha sınırlı görünmektedir. Aydın Doğan’ın 1998’deki vergisi, dönemin ortalama dolar kuruyla yaklaşık 17,6 milyon dolara karşılık gelmekteydi. Benzer büyüklükteki tutarlar, 2014’te Şarık Tara ve 2021’de Selçuk Bayraktar tarafından da ödenmiştir.
Vergi rekortmenliğindeki değişim, asgari ücret karşısında da anlamlı bir gösterge sunmaktadır. 1998’de en yüksek vergi, yaklaşık 110 bin asgari ücrete denk gelirken, 2001 ekonomik krizi sırasında bu sayı 23 bine kadar düşmüştür. En düşük oran ise 2007’de 18 bin asgari ücret olarak kaydedilmiştir. Son yıllarda ise yükseliş trendi gözlemlenmektedir. Selçuk Bayraktar’ın ödediği gelir vergisi, 2021’de 54 bin, 2022’de 115 bin, 2023’te 196 bin ve 2024’te 162 bin asgari ücrete karşılık gelmektedir.
Listedeki dikkat çekici bir diğer nokta ise, ismini gizli tutan mükelleflerin sayısındaki artıştır. 1998’de en çok vergi ödeyen ilk 100 kişi arasında sadece 11 kişi adının açıklanmasını istemezken, bu sayı zamanla istikrarlı bir şekilde artmıştır. 2018, 2019 ve 2020 yıllarında listenin birincisi dahi kimliğini gizli tutmuştur. 2024 itibarıyla ise en çok vergi ödeyen 100 kişi arasında, ismini gizleyenlerin sayısı 79’a ulaşmıştır.
Bu veriler, son yıllarda gelir artışlarının yanı sıra, mükelleflerin şeffaflık konusundaki tercihlerinde de önemli bir değişim yaşandığını göstermektedir. Söz konusu durum, vergi politikaları ve mükellef davranışları açısından detaylı analizler yapılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.
