Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program’ın (OVP) Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde açıklanmasının ardından soruları yanıtladı.
Açıkladıkları son enflasyon raporunda, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini güncellerken 2027 ve sonrası için olan süreci, OVP kapsamında yapacaklarını anlattıklarını belirten Karahan, bugün yapılan revizyonun da bunun bir yansıması olduğunu söyledi.
Karahan, “Merkez Bankasının hedeflerinden yüksek hedef açıklandığının” söylendiğini ama bu hedeflerin eşgüdüm içinde belirlenen hedefler olduğunu dile getirerek, “Dolayısıyla eşgüdümün bundan sonraki süreçte, özellikle yönetilen-yönlendirilen fiyatlarda daha da güçlü olacağı mesajını da içeriyor.” dedi.
Bir yıl içinde enflasyonun hedefin üstünde gerçekleşmesinin, sonraki yıllara da bir miktar sarkan etkisinin olduğuna işaret eden Karahan, “Dolayısıyla revizyonun bir kısmı bunu yansıtıyor. Bir diğer kısmı da aslında küresel konjonktürde değişen dinamikleri yansıtıyor.” diye konuştu.
Karahan, son yıllarda arz şoklarının çok daha sık ve yüksek boyutlarda görüldüğü bir küresel ekonomiden bahsettiklerini belirterek, şu değerlendirmede bulundu:
“2020’den bu yana baktığımızda bu durumu çok net görebilirsiniz. Önce pandemiyle başladı, daha sonra tedarik zincirlerinde yaşanan dönem dönem sıkıntılar, ticaret savaşları ve bu yıl da gerçekleşen fiziksel savaşlar, bunların enflasyon dinamiğine ciddi etkisi oluyor. Nitekim bu yıl da bu etkinin 7 puana yakın olduğunu hesaplıyoruz.”
Söz konusu 7 puanlık etkinin içinde çeşitli kalemlerin olduğunu dile getiren Karahan, artan enerji maliyetleri, ulaştırma hizmetleri, gıda ve birçok ürüne yansıyan etkilerin bulunduğunu bildirdi.
Karahan, savaşın getirdiği dinamiklerle, gübre başta olmak üzere tarıma girdi teşkil eden kalemlerde yukarı yönlü fiyat baskıları ve bunun enflasyon sepetinde yol açtığı etkilerin yaşandığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:
“Dayanıklı tüketim mallarında, petrokimyaya bağlı ürünlerde yukarı yönlü baskılar gördük. Bütün bunları değerlendirdiğimizde 7 puana yaklaşan bir etki görüyoruz. Onun dışında ciddi bir revizyon ama enflasyon görünümünde karamsarlığa sebep olacak bir revizyon olarak da açıkçası değerlendirmiyoruz.
Enflasyon verilerine son dönemde baktığımızda, savaşın birçok olumsuz etkisine rağmen para politikasının etkileyebildiği alanlarda, özellikle talebe dayalı alanlarda enflasyon verilerinin olumlu geldiğini görüyoruz.
Bunu temel mallarda görebiliriz. Hem emtia fiyatlarında yaşanan artışlara hem de kurda bir miktar daha yıl içinde yaşanan gelişmelerin etkisine baktığımızda, bunlara kıyasla temel mal enflasyonunun daha düşük olduğunu, bunun da talepteki dengelenmeyle uyumlu olduğunu, dolayısıyla para politikasının etkileyebildiği kalemlerde başarılı olduğunu görüyoruz.”
Hizmet enflasyonunda aylık verilere bakıldığında bir katılığın söz konusu olduğuna işaret eden Karahan, hizmet ve eğitim gibi ataletin olduğu kalemlerde, önceki sayılara göre daha olumlu bir görünümün bulunduğunu anlattı.
Karahan, yatay görünümün ulaştırma ve haberleşme kalemlerinden kaynaklandığını belirterek, “Özellikle ulaştırma tarafında bunun savaş nedeniyle olduğu aşikar. Dolayısıyla bu seneki temel sapmanın sebebi aslında savaşın hem beklenenden daha şiddetli gerçekleşmiş olması hem de sürecin hala devam ediyor olması.” diye konuştu.
