Cuma günü 96,57 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 96,28 dolardan tamamladı. Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.00 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,6 yükselerek 97,82 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 92,80 dolar olarak belirlendi.
Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD ile İran arasındaki gerilimin sürdüğüne işaret eden haber akışı ve çatışmaların yeniden tırmanabileceğine yönelik endişeler etkili oluyor.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, dün yaptığı açıklamada, Irak’ın Erbil kentinde ABD ordusuna ait PSS-T tipi sabit gözetleme balonunun Şahid-136 kamikaze insansız hava aracıyla (İHA) vurularak imha edildiğini bildirdi. ABD tarafından söz konusu iddiaya ilişkin henüz açıklama yapılmadı.
Öte yandan İran, ABD’nin İran gemilerine yönelik deniz ablukasında görev alan bir uçak gemisini ve bir muhribini balistik füzelerle hedef aldığını duyurdu. İran Devrim Muhafızları Ordusundan yapılan açıklamada, saldırıların ardından söz konusu gemilerin hasar aldığı ve bulundukları bölgeden çekildiği ifade edildi. Bildiride ayrıca, İran’ın “her zamankinden daha güçlü” olduğu ve ABD’nin girişimlerine kararlı bir şekilde karşılık verilmeye devam edileceği kaydedildi.
Bölgede son günlerde karşılıklı saldırıların yeniden yoğunlaşması, çatışmaların daha geniş bir alana yayılabileceğine ve başta Hürmüz Boğazı olmak üzere bölgedeki petrol sevkiyatlarının olumsuz etkilenebileceğine ilişkin endişeleri artırarak fiyatlarda yükselişi destekliyor.
ABD’nin İran’ın petrol ihracatına yönelik deniz ablukası ve yaptırım baskısı devam ederken, Tahran’ın Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri faaliyetleri de piyasalarda arz güvenliğine ilişkin risk algısını canlı tutuyor.
The New York Times’ın (NYT) ABD istihbarat raporlarına dayandırdığı haberinde, İran’ın Orta Doğu’daki hedefleri vurma kapasitesine ilişkin güveninin arttığı ve ABD üzerinde baskı oluşturmak amacıyla çatışmayı aylarca sürdürmeye kararlı göründüğü öne sürüldü.
Haberde, ABD istihbaratının son haftalardaki değerlendirmelerine göre, İran yönetiminin çatışmaları önemli ölçüde tırmandırmayı değerlendirebileceğine ilişkin işaretler bulunduğu belirtildi. Değerlendirmelerde, çatışmaların tamamen sona ermesini sağlayacak bir anlaşmaya varılmasının zor olabileceği de kaydedildi.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubu üyesi 7 ülkenin ekimde ilave üretim artışına gitmeme kararı da fiyatlar üzerinde etkili oluyor.
OPEC+ grubunun 7 üyesi, dün gerçekleştirdikleri toplantıda eylül için belirlenen üretim seviyelerini ekimde de koruma konusunda anlaştı.
Buna göre, ekimde Suudi Arabistan’ın günlük ham petrol üretim hedefi 10 milyon 478 bin varil, Rusya’nın 9 milyon 949 bin varil, Irak’ın 4 milyon 431 bin varil, Kuveyt’in 2 milyon 676 bin varil, Kazakistan’ın 1 milyon 628 bin varil, Cezayir’in 1 milyon 7 bin varil ve Umman’ın 841 bin varil olacak.
Böylece söz konusu 7 ülkenin ekim için toplam üretim hedefi günlük yaklaşık 31 milyon varil seviyesinde olarak belirlendi.
Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman, önceki toplantılarında eylül için günlük üretimi 188 bin varil artırma kararı almıştı. Son kararla ekimde ilave üretim artışına gidilmeyecek olması, küresel arzın artacağına yönelik beklentileri sınırlayarak fiyatları destekliyor.
Ülkelerin piyasa koşullarını değerlendirmek üzere aylık toplantılarını sürdüreceği, bir sonraki toplantının 4 Ekim’de yapılacağı bildirildi.
Öte yandan, İran ile Umman’ın Hürmüz Boğazı’nda yeni bir koridor oluşturulmasına yönelik anlaşmayı ilerleyen günlerde imzalayacağının açıklanması, bölgedeki petrol sevkiyatlarına ilişkin endişeleri kısmen hafifleterek fiyatlardaki yükselişi sınırlıyor.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Umman ile Hürmüz Boğazı’nın giriş ve çıkışının İran’ın kontrolünde olacağı yeni koridora ilişkin anlaşmanın gelecek günlerde imzalanacağını bildirdi.
Rızai, söz konusu alanın ABD’nin deniz ablukası uyguladığı alandan başlayarak Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’ni kapsayacağını söyleyerek, ilan edilecek yeni alana “izinsiz” giren her geminin İran tarafından kara listeye alınacağı uyarısında bulundu. Rızai, ayrıca ABD’nin saldırı ve sabotaj düzenlememesi halinde boğazın açık kalacağını taahhüt edeceklerini ifade etti.
Brent petrolde teknik olarak 98,78 doların direnç, 96,07 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.
