TEKNOFEST 2026 kapsamında düzenlenen Dikey İnişli Roket Yarışması’nda final heyecanı başladı. TÜBİTAK yürütücülüğünde gerçekleştirilen yarışmada, genç mühendislerin tasarladığı roketler bu kez yalnızca havalanmak için değil, kontrollü ve yumuşak bir şekilde yere inebilmek için yarışacak. 18 Eylül’e kadar TÜBİTAK SAGE kampüsünde gerçekleştirilecek final sürecinde takımlar, roketlerinin otonom iniş kabiliyetini gerçek atışlarla ortaya koyacak.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) ana yürütücülüğünde düzenlenen TEKNOFEST, gençleri yüksek teknoloji alanlarında özgün çözümler geliştirmeye teşvik ederken, farklı disiplinlerden öğrencilerin gerçek mühendislik süreçlerini deneyimlemesine de imkan sağlıyor. TEKNOFEST 2026 kapsamında gerçekleştirilen Dikey İnişli Roket Yarışması da bu yaklaşımın en dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
2022 yılında ilk kez düzenlenen Dikey İnişli Roket Yarışması, Soğuk Gaz İtki Sistemi kullanılarak gerçekleştirilen dünyadaki ilk yarışma olma özelliğini taşıyor. Yarışmada takımlardan yalnızca bir roket tasarlamaları değil, bu roketi Havada Askıda Tutma Sistemi ile entegre ederek uçuşun ardından tamamen kontrollü biçimde yere indirmeleri bekleniyor.
Final atışında roket, Havada Askıda Tutma Sistemi tarafından yaklaşık 8-10 metre irtifaya kadar kaldırılacak. Sistemin roketi serbest bırakmasının ardından aviyonik sistem otomatik olarak devreye girecek. Roketin iniş süreci ise Soğuk Gaz İtki Sistemi ve otonom kontrol sistemi tarafından yönetilecek. Yarışmanın kritik noktası, roketin hedeflenen bölgeye 0 ile 0,2 m/s arasındaki yaklaşma hızıyla, yapısal bütünlüğünü koruyarak ve devrilmeden yumuşak iniş gerçekleştirmesi olacak.
Bu yönüyle yarışma, gençlerin roket teknolojisinin yalnızca tasarım ve kalkış aşamalarına değil, uçuş kontrolü, aviyonik sistemler, mekanik tasarım, itki ve otonom sistemlerin birlikte çalıştığı karmaşık bir mühendislik problemine odaklanmasını sağlıyor.
796 öğrenci ve mezun arasından 15 finalist
2026 yılında Dikey İnişli Roket Yarışması’na 331 takım başvurdu. Başvuru sürecinin ardından yarışma etaplarını başarıyla tamamlayan 15 takım finale kalmaya hak kazandı. Finalist takımlarda toplam 149 üye yer alırken, yarışmaya başvuran toplam üye sayısı 796 oldu. 18-29 yaş aralığındaki katılımcılar Türkiye’nin 15 farklı ilinden yarışmaya katılıyor.
Yurt içinde ve dışında öğrenim gören ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencileri ile mezunların katılabildiği yarışmada takımlar en az 4, en fazla 10 kişiden oluşuyor. Takımlarda en az bir Makina Mühendisliği veya Uçak-Uzay Mühendisliği öğrencisi ile en az bir Elektrik/Elektronik Mühendisliği öğrencisinin bulunması gerekiyor. Böylece yarışmacıların farklı mühendislik disiplinlerini bir araya getirerek sistem mühendisliği yaklaşımıyla çalışmaları hedefleniyor.
Yarışmacılar final öncesinde Ön Tasarım Raporu, Kritik Tasarım Raporu ve Atışa Hazırlık Raporu olmak üzere üç aşamalı bir değerlendirme sürecinden geçti.
Test, kalkış ve iniş denemeleri
TÜBİTAK SAGE kampüsünde gerçekleştirilecek final haftasında takımlar için yoğun bir program uygulanacak. Yerleşkeye giriş ve oryantasyonun ardından mekanik-elektronik kontroller, tartı ve sızdırmazlık testleri yapılacak. 15 ve 16 Eylül tarihlerinde sızdırmazlık testlerinin yanı sıra kalkış denemeleri gerçekleştirilecek.
16 Eylül’den itibaren yarışmanın en kritik aşamalarından biri olan iniş denemelerine geçilecek. Esnek halat ile gerçekleştirilecek iniş denemelerinin ardından 17 ve 18 Eylül tarihlerinde yarışma atışları yapılacak. Beş günlük final sürecinin sonunda roketlerin hedeflenen bölgeye kontrollü, otonom ve yumuşak biçimde iniş performansı değerlendirmeye alınacak. Yarışmada dereceye giren takımları toplam 750 bin lira ödül bekliyor. Birinci olan takım 300 bin, ikinci takım 250 bin, üçüncü takım ise 200 bin lira ödül kazanacak.
Dikey İnişli Roket Yarışması, gençlerin geleceğin uzay ve havacılık teknolojilerine yönelik araştırmalar yapmalarını, profesyonel tasarım süreçlerini deneyimlemelerini ve farklı mühendislik disiplinleriyle birlikte çalışarak gerçek bir sistem geliştirmelerini amaçlıyor. Finalde ise tüm bu çalışmalar, roketlerin havada askıda tutulduğu, serbest bırakıldığı ve kendi sistemlerini kullanarak hedef noktaya güvenli biçimde inmeye çalıştığı birkaç dakikalık kritik bir uçuşla sınanacak.
