Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) “Elektrifikasyon” başlıklı özel raporu, Türkiye ve Avustralya’nın talebi üzerine COP31 Başkanlığı ile IEA arasındaki stratejik ortaklık kapsamında hazırlandı. Raporda, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarılması hedefinin sağlayabileceği fırsatlar ve bunun için atılması gereken adımlar ele alındı.
Rapora göre, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payı bugün yaklaşık yüzde 23 seviyesinde bulunuyor. IEA’nın analizleri, 2025’teki teknoloji maliyetleri, enerji fiyatları ve finansman koşulları dikkate alındığında bu oranın mevcut teknolojilerle maliyet etkin şekilde yaklaşık yüzde 33’e çıkarılabileceğini gösteriyor.
Elektrifikasyondaki en büyük potansiyel ulaşım sektöründe görülüyor. Lityum-iyon batarya fiyatlarının 2010’dan bu yana yüzde 90 gerilemesiyle, bugün petrole dayalı kara yolu ulaşım talebinin yaklaşık yarısının rekabetçi maliyetlerle elektriklendirilebileceği hesaplanıyor.
Binalarda küresel alan ısıtma talebinin yaklaşık yarısının, sanayide ise düşük ve orta sıcaklık gerektiren uygulamalardaki enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 40’ının maliyet etkin şekilde elektriklendirilebileceği belirtiliyor.
Raporda, elektrikli otomobil, motosiklet, kamyon ve otobüslerin bugün günlük yaklaşık 2,3 milyon varillik petrol talebini önlediği belirtiliyor.
Mevcut politikalar altında elektrikli araçların 2035’te günlük yaklaşık 10 milyon varillik petrol talebini önleyebileceği öngörülürken, Yüksek Elektrifikasyon Senaryosu’nda bu miktarın günlük 18 milyon varile ulaşabileceği hesaplanıyor.
Aynı senaryoda enerji ithalatçısı ülkelerin enerji ithalat faturalarının 2025’e kıyasla yaklaşık dörtte bir, yıllık 400 milyar dolar azalabileceği belirtiliyor. 2026’daki daha yüksek enerji fiyatları esas alındığında ise yıllık tasarrufun 500 milyar doların üzerine çıkabileceği öngörülüyor.
Elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının yüzde 35’e ulaşması halinde küresel elektrik talebindeki yıllık artışın 2035’e kadar yaklaşık 1400 teravatsaate çıkacağı, bunun son 10 yıldaki artış hızının yaklaşık iki katına karşılık geldiği hesaplanıyor.
IEA’ya göre, artan talebin güvenli ve uygun maliyetli şekilde karşılanabilmesi için elektrik üretimi, şebekeler, depolama ve esneklik yatırımlarının birlikte ilerlemesi gerekiyor. Yüksek Elektrifikasyon Senaryosu’nda şebekelerin 2035’e kadar son 10 yıla kıyasla yüzde 40 daha hızlı genişletilmesi ve modernize edilmesi gerekiyor.
Raporda, nihai kullanım elektrifikasyonuna yönelik küresel yatırımların 2035’e kadar yaklaşık üç kat artarak 1 trilyon dolara ulaşabileceği, elektrikli teknolojilerin daha yüksek verimliliği sayesinde ortalama hane enerji faturalarının ise bugüne göre yaklaşık yüzde 15 azalabileceği öngörülüyor.
Mevcut politikaların sürmesi halinde küresel elektrifikasyon oranının 2035’te yaklaşık yüzde 30’a ulaşacağı belirtilen raporda, yüzde 35 hedefine erişmek için şebeke ve üretim yatırımlarının hızlandırılması, finansmana erişimin geliştirilmesi ve elektrifikasyon teknolojilerini destekleyen politikaların güçlendirilmesi gerektiği kaydedildi.
