ABD’de geçen hafta düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu toplantılarında jeopolitik risklerin diplomatik yollarla çözülebileceği beklentisi risk iştahını artırmıştı. Bu gelişmelerle küresel piyasalar pozitif bir seyir izlemişti.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, hafta sonu İran’ın arabulucular üzerinden iletilen 7 günlük ateşkes teklifini reddetti.
Trump’ın açıklamasının ardından ABD ile İran arasında yakın zamanda ateşkes sağlanacağına yönelik beklentilerin zayıflamasıyla petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti. Bu gelişmelerle, kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,5 artışla 106,9 dolara yükseldi.
Cuma günü yüzde 5,23’le 2007’den bu yana en yüksek seviyeyi gören ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yeni günde yüzde 5,21 seviyesinde dengelendi.
ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi 4 baz puan artışla yüzde 4,91’e çıktı. Cuma günü yüzde 5,53’le 2004’ten bu yana en yüksek seviyeyi test eden ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi de bugün yüzde 5,51 seviyesinde dengelendi.
Teknoloji şirketlerinin yapay zeka alanındaki çalışmalarını finanse etmek için milyarlarca dolarlık borçlanma yaptığı bir dönemde, küresel çapta yükselen tahvil faizleri bu borçlanma maliyetlerinin artmasına neden oluyor.
Analistler, finansal koşulların yeterince sıkı hale geldiğine dair net kanıtlar ortaya çıkana kadar tahvil piyasalarındaki satış baskısının devam edebileceğini söyledi.
ABD ile İran arasındaki gerginliğin petrol fiyatlarını yukarı çekmeye devam etmesiyle dolara talep artarken, altın fiyatları üzerinde satış baskısı öne çıkıyor.
Söz konusu gelişmelerle, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 101,1 seviyesinde seyrediyor. Altının onsu ise yüzde 2,1 azalışla 4 bin 196 dolardan işlem görüyor.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in ekim ayında yüzde 68 ihtimalle faiz artırımına gideceği tahmin ediliyor.
Öte yandan Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamada, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 23-25 Eylül’de ABD’ye gerçekleştirdiği ziyaretin ardından, iki ülkenin her iki yönde yaklaşık 30 milyar dolarlık hassas olmayan üründe daha elverişli tarife uygulamalarına yönelik tavsiyeler üzerinde uzlaştığı bildirildi.
ABD’de bu hafta açıklanacak büyüme, tarım dışı istihdam ve kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verilerinde enflasyonun seyri ve ekonomik aktivitenin durumuna ilişkin daha net sinyaller aranacak.
New York borsası, cuma günü Orta Doğu’da anlaşma sağlanabileceğine yönelik beklentilerin enerji arzına ilişkin endişeleri hafifletmesi ve yapay zeka hisselerine yönelik iyimserliğin etkisiyle pozitif seyretti.
ABD’li teknoloji şirketlerinden Microsoft’un, Copilot uygulamasında kodlama aracı ve sürekli aktif yapay zeka ajanı da dahil olmak üzere yeni özellikleri kullanıma sunmasının ardından hisseleri yüzde 3,6 değer kazandı.
Akamai Technologies’in hisseleri de yapay zeka şirketi Anthropic ile 11,6 milyar dolarlık çok yıllı bir anlaşma yaptığını açıklamasının ardından yüzde 3,2 yükseldi.
Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de Michigan Üniversitesince ölçülen tüketici güven endeksi, eylülde yukarı yönlü revize edilerek 48,1 oldu.
ABD’de dayanıklı mal siparişleri ise ağustosta düşüş beklentilerinin aksine sabit kaldı.
Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,93, S&P 500 endeksi yüzde 0,51 ve Nasdaq endeksi de yüzde 0,48 değer kazandı.
ABD’de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Avrupa borsaları, petrol fiyatlarındaki gerilemeden bulduğu destekle cuma günü alış ağırlıklı seyretti. Avrupa’da bankacılık, madencilik ve teknoloji hisselerindeki yükselişler öne çıktı.
Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi ise yüzde 0,56, İtalya’da FTSE MIB endeksi yüzde 0,63 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,14 değer kazanırken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,04 değer kaybetti.
Söz konusu gelişmelerle Asya borsalarında da satış ağırlıklı bir seyir izleniyor.
Makroekonomik veri tarafında Çin’de sanayi karları ağustos ayında yüzde 4,2 ile bu yılki en yavaş aylık artışını kaydetti.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,1, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,7 değer kaybederken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,6 yükseldi.
Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,09 değer kazanarak 12.899,35 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,21 arttı.
Dolar/TL cuma gününü yüzde 0,13 artışla 48,9562’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,9800’dan işlem görüyor.
Öte yandan İstanbul’da sermaye piyasasında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin soruşturmalar kapsamında 45 firma ve 19 fon üzerindeki mal varlığı tedbiri kaldırıldı.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiyeye konu edilen fonların TEFAS üzerinden işlemlere kapatıldığı 17 Eylül’de iletilen ve platform tarafından iptal edilen alım-satım talimatlarının sahiplerine, tasfiye bakiyesinden fondaki katılma payı sahipliği oranında ödeme yapılacağını bildirdi.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını yurt dışında ise ABD’de eylül Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.000 ve 13.100 puanın direnç, 12.800 ve 12.700 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.
