ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun Irak’taki askeri misyonu sona erdi.
Son ABD askerlerinin de ülkeden ayrılmasıyla 2003’te başlayan, 2011’de sona eren ancak 2014’te DEAŞ’la mücadele gerekçesiyle yeniden başlayan ABD askeri varlığı tamamen sonlandı.
Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ise 1 Ekim’i “Egemenlik Günü” ilan ederek yeni dönemin başladığını duyurdu.
Zeydi, yayımladığı açıklamada uluslararası koalisyonun Irak’taki görevinin sona ermesini ve güçlerinin kara, hava ve deniz yoluyla tamamen ve nihai olarak ülkeden ayrılmasını “büyük bir ulusal başarı” olarak nitelendirdi.
Zeydi’nin açıklamasında “1 Ekim 2026, tam egemenliğin ve silahın devlet kontrolüne alınmasının başlangıcı olacak.” şeklinde ifade etti.
Irak hükümeti daha önce de 1 Ekim’i “Irak Egemenlik Günü” olarak kutlama hazırlıkları başlatmıştı.
Bağdat yönetimi bundan sonraki süreçte devlet kontrolü dışındaki silahların da devlet denetimine alınmasını hedefliyor.
Bu kapsamda hazırlanan yol haritasının 30 Haziran 2027’yi geçmemesi planlanıyor.
ABD ile Irak, Eylül 2024’te uluslararası koalisyonun Irak’taki askeri misyonunun sona erdirilmesi için iki aşamalı bir geçiş planı üzerinde anlaşmıştı.
İlk aşamada Irak’taki askeri misyonun tamamlanması ve ikili güvenlik işbirliğine geçilmesi, ikinci aşamada ise Suriye’deki DEAŞ karşıtı operasyonlara Irak topraklarından destek verilmesinin sürdürülmesi öngörülmüştü.
ABD Başkanı Donald Trump da çekilmenin ardından 30 Eylül tarihinde yaptığı açıklamada: “Bugün, son Amerikan güçlerinin Irak’tan ayrıldığını duyurmaktan mutluluk duyuyorum. Bu bataklığa düşmemize neden olan çok kötü kararlar nedeniyle uzun bir süre geçti ancak yakında bu da tarihin bir parçası olacak.” ifadelerini kullandı.
Trump ayrıca ABD’nin Irak’a DEAŞ’a karşı savaşmak için gittiğini savunarak, “Kalmak ya da gitmek arasında bir seçim yapma şansım vardı ve hiç şüphesiz Amerika’nın eve dönme zamanının geldiğini hissettim.” değerlendirmesinde bulundu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı da 30 Eylül’de Erbil Hava Üssü’nden ABD kuvvetleri ve teçhizatının çekilmesinin tamamlandığını ve Irak’taki “Inherent Resolve” Operasyonu’nun sona erdiğini açıkladı.
ABD’nin Irak’taki askeri varlığının başlangıcı 2003’e uzanıyor.
ABD öncülüğündeki koalisyon, Saddam Hüseyin yönetimini devirmek amacıyla Mart 2003’te Irak’ı işgal etti.
ABD güçleri daha sonra ülkede uzun yıllar kaldı. Irak’ta yıllarca süren çatışmaların ardından Amerikan askerleri 2011’in sonunda ülkeden çekildi.
Ancak bu çekilme kalıcı olmadı.
DEAŞ’ın 2014’te Irak ve Suriye’de geniş toprakları ele geçirmesiyle ABD güçleri yeniden Irak’a döndü.
Bu kez amaç Saddam Hüseyin yönetimini devirmek değil, DEAŞ’la mücadele eden Irak güçlerine destek vermekti.
