Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Irak üzerinden Türkiye’yi Avrupa’ya bağlayacak Kalkınma Yolu Projesi’nin petrol, doğal gaz ve elektrik iletim hatlarıyla desteklenerek kapsamlı bir “enerji yolu”na dönüştürülebileceğini belirterek, bu güzergahtan geçen petrol ve doğal gaz taşımacılığının tek başına yıllık yaklaşık 80 milyar dolarlık ekonomik büyüklük oluşturabileceğini bildirdi.
Kalkınma Yolu Projesi, Basra Körfezi’nden kara ve demir yollarıyla Türkiye ve Avrupa’ya uzanıyor. Proje ile Irak ve Türkiye’nin enerji kaynakları açısından birbirine bağlanması planlanırken, küresel anlamda da önemli bir ticari koridor oluşturulması amaçlanıyor.
Bakan Bayraktar, Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ve heyetinin Ankara’yı ziyaretinin ardından yaptığı değerlendirmede, Türkiye ve Irak arasındaki enerji ilişkilerinin yeni ve çok daha güçlü bir boyuta taşınacağını, ortak coğrafyanın istikrarı ve refahı için birçok projenin hayata geçirileceğini söyledi.
Kalkınma Yolu Projesi’nin sadece ticaret ve ulaştırma bağlantısı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Bayraktar, “Türkiye olarak Kalkınma Yolu’nun yalnızca bir ulaştırma koridoru değil, petrol, doğal gaz ve güzergah boyunca elektrik iletim hatlarıyla desteklenen stratejik bir ‘enerji yolu’ olarak inşa edilmesinde kararlıyız. Enerji altyapısının eş zamanlı ve entegre biçimde geliştirilmesi halinde güzergahın ekonomik değeri önemli ölçüde artacaktır.” ifadelerini kullandı.
Projenin enerji boyutunda özellikle Irak petrolünün önemli bir potansiyel sunduğuna işaret eden Bayraktar, güzergah üzerinden günlük 2,5 milyon varile kadar petrol taşıma kapasitesine ulaşılabileceğini söyledi.
Bayraktar, Irak’ın günlük yaklaşık 4 milyon varil petrol ürettiğini, Kuveyt’in de günlük yaklaşık 2 milyon varil petrol üretim kapasitesine sahip olduğunu belirterek, bölgedeki üretimin önemli bölümünün buraya yönlendirilmesinin mümkün olduğunu kaydetti.
Güzergah üzerinden günlük 2,5 milyon varil kapasiteye ulaşılması halinde ortaya çıkacak ekonomik değere de dikkati çeken Bayraktar, “Biz eğer 2,5 milyon varil günlük kapasiteye çıkarsak ki üretim Irak’ta var. Irak 4 milyon varil üretiyor. Kuveyt günde 2 milyon varil petrol üretiyor. Yani bunun yüzde 50’sini, yüzde 40’ını eğer bu rotaya koyabilirsek, bunun ekonomik değeri yılda yaklaşık 65-70 milyar doları buluyor.” diye konuştu.
Bayraktar, Kalkınma Yolu’nun doğal gaz açısından da önemli potansiyel taşıdığını belirterek, özellikle Katar’ın gaz ihracatının alternatif yollar üzerinden Avrupa’ya ulaştırılmasının gündeme gelebileceğini ifade etti.
Katar’ın Körfez’in en önemli doğal gaz ihracatçısı olduğunu anımsatan Bayraktar, ülkenin gaz ihracatının büyük ölçüde LNG tankerleriyle gerçekleştirildiğini söyledi.
Bayraktar, Katar’ın doğal gaz ihracatında Hürmüz Boğazı’na ihtiyaç duyduğuna dikkati çekerek, Kalkınma Yolu’nun “enerji yolu”na dönüştürülmesinin Katar gazı açısından alternatif bir güzergah oluşturabileceğini belirtti. Bakan Bayraktar, şöyle devam etti:
“Katar gazının Irak üzerinden özellikle bu Kalkınma Yolu’yla, enerji yoluna çevrilmesi halinde, bu şekilde Türkiye’ye gelmesi, bir miktar gazın Türkiye’de kalması, bir miktar gazın Avrupa’ya ihraç edilmesi gibi bir projeyi de buna eklediğinizde bu petrol ve doğal gaz, sadece yıllık 80 milyar dolarlık bir ekonomik büyüklük ortaya çıkarıyor. Kalkınma Yolu yalnızca Irak ile Türkiye arasındaki ticaret ve ulaştırma bağlantısını güçlendiren bir proje olmaktan çıkarak, petrol, doğal gaz ve elektrik altyapısını da kapsayan çok boyutlu bir enerji koridoruna dönüşebilecek.”
Enerjide arz güvenliğinin kritik hale geldiği bu dönemde, doğal gaz ve petrol taşımacılığının önemli noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’na alternatiflerin önem kazandığını ifade eden Bayraktar, Kerkük-Ceyhan Boru Hattı’nın Basra’ya kadar uzatılıp kapasitesinin artırılmasının Körfez bölgesi ve Hürmüz Boğazı’na güçlü alternatif oluşturması açısından önemli olduğunu aktardı.
Bu bağlamda TPAO’nun Kerkük sahalarının yanı sıra Irak’ta farklı sahalarda da etkin rol almasının amaçlandığını belirten Bayraktar, “Yeni Irak hükümeti ile yakın işbirliği içerisinde somut projeleri hayata geçirmeye güçlü şekilde devam edeceğiz. Irak Başbakanı Sayın Ali ez-Zeydi’nin ifade ettiği 1 milyon varil ham petrol tedariki hedefine ulaşmayı, ticaret hacmini artırarak Ceyhan’ı küresel bir enerji üssü haline getirmeyi amaçlıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
