İngiliz The Guardian gazetesinin liman kayıtları ve gemi takip verilerine dayandırdığı analizine göre, temmuz ve ağustos aylarında Güney Kore’nin çeşitli limanlarından yedi tankere çoğunluğu dizel olmak üzere 176 bin tondan fazla yakıt yüklendi.
Bu tankerler Rusya’nın uzak doğusuna toplam 14 sefer gerçekleştirdi. Söz konusu gemilerden üçünün İngiltere ve Avrupa Birliği tarafından yaptırım listesine alındığı belirlendi.
Gemilerden biri yükünü Güney Kore karasularında gemiden gemiye transfer yöntemiyle aldı. Bu yöntemin, kargonun nereden geldiğini gizlemek ve gemilerin liman terminallerine uğramasını önlemek için kullanıldığı biliniyor.
Finlandiya merkezli Enerji ve Temiz Hava Araştırmaları Merkezi Analisti Isaac Levi, Avrupa Birliği yaptırımlı tankerlerin Güney Kore limanlarından yakıt yükleyip Rusya’ya taşımasının şaşırtıcı olduğunu belirterek, bu durumun yaptırım rejimini ve Güney Kore’nin Ukrayna’ya desteğini zayıflattığını söyledi.
Seul yönetimi bugüne kadar Ukrayna’ya kask, çelik yelek ve mayın temizleme araçları gibi ölümcül olmayan askeri malzemeler ile insani yardım gönderdi. Ayrıca 2023 yılında büyük kısmı kredi olmak üzere 2,3 milyar dolarlık destek taahhüdünde bulundu.
Ancak Güney Kore, Ukrayna’ya desteğini Rusya ile ilişkileri geliştirme arzusuyla dengelemeye çalışıyor. Savaş boyunca Seul, savaşan ülkelere ölümcül silah sağlamama politikası doğrultusunda Ukrayna’ya doğrudan silah göndermeyi reddetti.
Yakıt ticareti Batılı ortakların yaptırım uyguladığı gemileri içerse de Güney Kore yasalarını ihlal etmiyor gibi görünüyor. Güney Kore’nin Rusya’ya yönelik kendi önlemleri temel olarak endüstriyel makine, elektronik ve araç gibi malların ihracat kontrollerine dayanıyor. Ancak bu sevkiyatların, Seul yönetimini Rusya’ya baskı kurma çabalarında zayıf bir halka gibi gösterme riski taşıdığı değerlendiriliyor.
Yakıtın kime ait olduğu veya kim tarafından satıldığı Güney Kore liman kayıtlarında yer almıyor. Yaptırımlı gemilerden Layla, 19 Temmuz ve 10 Ağustos tarihlerinde güneydoğudaki Ulsan limanından Vladivostok’a toplam 57 bin ton dizel taşıdı. Geminin ilk seferinde Güney Kore makamlarına varış yerini Vladivostok olarak bildirdiği, ikinci seferinde ise Japonya’nın Niigata kenti olarak beyan ettiği tespit edildi.
Avustralya’nın da yaptırım listesinde olan Rus bayraklı Astoria adlı tanker ise 1 Ağustos’ta Ulsan’da yaklaşık 11 bin ton yakıt yükleyerek varış yerini Japonya olarak bildirdi ancak Vladivostok’a yelken açtı.
Üçüncü yaptırımlı tanker Chongchon ise hiçbir limana yanaşmadı. Ağustos ayı başlarında Yeosu limanı açıklarında yaptırımsız Celeste I adlı tankerden 26 bin ton yakıt alarak varış noktasını Singapur olarak gösterdi ve Vladivostok’a doğru yola çıktı. Dört tankerin sahip ve yöneticileri konuyla ilgili yorum yapmadı.
Ukrayna’nın insansız hava aracı saldırıları nedeniyle Rusya’nın petrol rafine etme kapasitesi ciddi şekilde aksadı. Uluslararası Enerji Ajansına göre, ülkenin rafineri üretimi haziran ayında son 20 yılın en düşük seviyesine geriledi ve dizel üretimi geçen yıla kıyasla yaklaşık yüzde 30 azaldı. Ukrayna askeri istihbaratı HUR, Moskova’nın savaş makinesini beslemek için yakıt ürünleri ithal etmek zorunda kaldığını açıkladı.
Kpler verilerine göre alıcılar arasında İngiltere, ABD, Avrupa Birliği ve Avustralya’nın yaptırım uyguladığı Rus devlet kontrolündeki petrol şirketi Rosneft ile sahibi Eduard Khudainatov ve şirketlerinden biri İngiltere yaptırımları altında olan Rus petrol grubu NNK yer alıyor. CREA tarafından analiz edilen verilere göre Rusya, ağustos ayında deniz yoluyla 368 bin ton petrol ürünü ithal etti.
Bu rakam, önceki ayın yedi katından fazla ve Ukrayna işgalinin başlamasından bu yana en yüksek aylık toplam olarak kayıtlara geçti. Güney Kore, bu miktarın 112 bin tonunu oluşturarak Hindistan’ın ardından ikinci sırada yer aldı.
Güney Kore limanlarındaki yüklemeler, Devlet Başkanı Lee Jae Myung’un Türkiye’deki bir NATO zirvesinde Ukrayna’nın yeniden inşası için 100 milyon dolar sözü verdiği temmuz ayında artmaya başladı.
Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, sevkiyatlar veya yaptırımlı tankerler hakkında doğrudan açıklama yapmadı. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, uluslararası toplumun sorumlu bir üyesi olarak hükümetin Ukrayna’daki savaşı sona erdirmeye ve barışçıl bir toparlanma sağlamaya yönelik uluslararası çabaları desteklediği ve bunlara aktif olarak katıldığı belirtildi.
Dış Ticaret Yasası kapsamında Rusya’ya yönelik ihracat kontrollerinin askeri kullanıma yönlendirilme potansiyeli yüksek 1402 stratejik olmayan öğeyi kapsayacak şekilde genişletildiği ve bunların sıkı bir şekilde uygulandığı ifade edildi.
Bakanlık, ihracat kontrollerinin uygulanmasını izlemeye devam ettiklerini ve gerektiğinde ilgili yasa ve yönetmeliklere uygun adımlar atacaklarını aktardı. İngiltere Dışişleri Bakanlığı ise yaptırımlı tankerlerin Güney Kore limanlarını kullanmasıyla ilgili soruları yanıtsız bıraktı.
Bir sözcü, İngiltere’nin yaptırımların etkili bir şekilde izlenmesine ve Rusya üzerindeki ekonomik baskıyı artırmak için uluslararası ortaklarla birlikte çalışmaya kararlı olduğunu dile getirdi.
