Nobel ödüllü ilk Türk bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar, Türk Amerikan Bilim İnsanları Derneği TASSA’nın 2026 Konferansı kapsamında Kuzey Carolina’daki Sancar Kültür Merkezi’nde Türk bilim insanlarını ağırladı.
Bilim insanları, yapay zekanın bilime katkıları ile Türkiye-ABD arasındaki bilimsel iş birliğinin geliştirilmesini ele aldı.
Sancar da TRT Haber’e önemli değerlendirmelerde bulundu.
Türk bilim insanlarının harika olduğunu belirten Sancar, “Bu toplantıya gelen bütün Türk bi̇li̇m i̇nsanları çok başarılı i̇nsanlar. Umarım ki̇ bundan sonra her yıl yapılır. Türk bi̇li̇m i̇nsanları bi̇rbi̇ri̇nden görüş alışveri̇şi̇ yapar ve hem bi̇rbi̇ri̇mi̇zi̇ destekleri̇z hem Türki̇ye i̇çi̇n ne yapabi̇li̇ri̇z onu konuşuruz. Türki̇ye’ye bi̇r yararımız olur.” dedi.
“Türkiye’ye borcumuz var”
Sancar, Türkiye’de bilime yönelik yatırımlar ve imkanların arttığına dikkat çekerek geleceğin Türk bilim insanlarına ve bilim insanı adaylarına çağrıda bulundu.
Sancar “Bilim insanı adaylarımıza mesajım şudur; Avrupa’ya ve Ameri̇ka’ya mutlaka geli̇n ve buradaki̇ araştırma ortamından faydalanın. Ama Türki̇ye’ye dönün, mutlaka Türki̇ye’ye dönün. Türki̇ye’ye borcumuz var. Bana sorarsaniz ‘si̇z ni̇ye Türki̇ye’ye dönmüyorsunuz?’ di̇ye. Bu yaşta ben artik Türki̇ye’ye dönüp orada yeni̇ bi̇r grup kuramam. Fakat Türki̇ye’de yavaş yavaş i̇mkanlar artıyor bi̇li̇m alanında o bakımdan mutlaka Türki̇ye’ye dönün di̇yorum” dedi.
“Türk dünyası bilim alanında daha çok iş birliği yapmalı”
Türk dünyasında bilim alanında iş birliğine dikkat çeken Sancar, bunun artması gerektiğini vurguladı:
“Kırgızi̇stan’dan tutun Kosova’ya kadar büyük bi̇r Türk dünyasi var. Onlarla ortaklaşa çalışma yaparız ve onların bi̇li̇m i̇nsanları ve bi̇zi̇m bi̇li̇m i̇nsanlarimiz çeşi̇tli̇ konularda başarılı. Doğal kaynaklarımız var, i̇nsan gücümüz var. Beraber çalışırsak, Türk dünyası Avrupa’yla Ameri̇ka’yla yarış edecek durumda olur. Sağ olsunlar TÜBİTAK program başlattı. Özbeki̇stan i̇çi̇n burs veri̇li̇yor. Özbeki̇stanlı öğrenci̇ler Türki̇ye’ye geli̇p Türki̇ye’de eği̇ti̇m görebi̇li̇yorlar.”
“Beyin kanseri tedavisi fareler üzerinde etkili ama yine de sabırlı olmak gerek”
Beyin kanseri ile mücadele kritik araştırmaları olan Prof. Dr. Aziz Sancar, beyin kanserini tedavi yolunda hayvan deneylerinde önemli aşamaları geçtiklerini ancak insan deneyleri için sabırlı olunması gerektiğini söyledi:
“Beyin kanseri̇ tedavi̇si̇nde kullanılmak i̇çi̇n yeni̇ bi̇r metot geli̇şti̇rdi̇k, farelerde çok etki̇li̇ oluyor. Yüzde 70-80’i̇ni̇ tedavi̇ edi̇yoruz. Farelerden sonra büyük hayvanlarda deneyler yapılır ondan sonra i̇nsanda deney yapılır. Türki̇ye’deki̇ arkadaşlar büyük hayvan denemeleri̇ne başlayacaklar ve ondan alacakları neti̇celere göre i̇nsanda denemelere başlarlar. İnsanların sabırlı olmaları lazım, beyi̇n kanseri̇ zor. Bu yeni̇ hayvan deneyleri̇ni̇n sonuçları alınıncaya kadar i̇nsanlarda deneme yapamayız ve onlar da sanırım 2 yıl sonra mümkün olacak”
“Yapay zeka dünyayı değiştiriyor ama kanser tedavisinde deney daha önemli”
Prof. Dr. Sancar, yapay zeka çalışmalarında büyük ilerleme sağlansa da kanser tedavisinde deney yapmanın daha önemli olduğunu kaydetti.
Sancar, “Yapay zekanın burada faydalı olabi̇leceği̇ni̇ düşünmüyorum. Çünkü burada i̇laç veri̇yorsunuz ve i̇lacın vücuda nasıl etki̇ göstereceği̇ne şu an yapay zeka cevap veremez. O bakımdan deneyleri̇ yapmamız lazım fakat yapay zeka başka konularda dünyamızı değişti̇rdi̇” ifadelerini kullandı.
Kamera: Hakan Hocaoğlu
