ABD’de hızlanan enflasyon, Orta Doğu’daki jeopolitik riskler ve yapay zeka şirketlerinin yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin endişelerle geçen hafta azalan risk iştahı, yeni hafta başlangıcında bir miktar arttı. Piyasalarda geçen hafta yapay zeka bağlantılı şirket hisselerinde görülen sert düşüşlerin ardından dengelenme arayışının öne çıktığı görüldü.
Bu hafta ABD’de açıklanacak önemli şirket bilançolarına dair olumlu beklentiler ve ülkede tahvil faizlerinin gerilemesi piyasalara nefes aldırırken, ABD’de endeks vadeli kontratlar haftaya pozitif başlangıç yaptı.
Analistler, ABD’de bu hafta piyasaları yönlendirecek düzeyde kritik bir veri bulunmadığını ancak gelecek hafta ABD Merkez Bankası (Fed) dahil küresel merkez bankalarının para politikası kararlarının yakından takip edileceğini bildirdi.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in gelecek haftaki toplantısında politika faizini sabit bırakacağı yönündeki beklentilerin gücünü koruduğunu belirten analistler, halihazırdaki fiyatlamalar çerçevesinde bankanın aralık ayında ise 25 baz puanlık faiz artışı yapmasına neredeyse kesin gözüyle bakıldığını kaydetti.
Bunlara ek olarak ABD’de bu hafta açıklanacak önemli şirket bilançoları yatırımcıların odağına yerleşti. Dünya genelinde açıklanacak ekim ayı öncü sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri ile çarşamba günü yayımlanacak ABD’li teknoloji şirketi Meta ve ABD’li elektrikli otomobil üreticisi Tesla’nın finansal sonuçları bekleniyor.
Jeopolitik tarafta ise Orta Doğu’da yeni bir anlaşma zemini aranması mevcut iyimserlikleri artırdı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, yeni bir saldırıya hazırlıklı olduklarını belirtirken aynı zamanda diplomasi için de hazır oldukları mesajını yineledi.
Erakçi, ülkesinin 7 aşamalı 7 günlük planını New York’ta sunduğunu anımsatarak, “ABD tarafı 7 günlük plana ilişkin görüşlerini iletti ve bunu inceliyoruz. İran’ın planı hala masanın üzerindedir.” dedi.
Bu doğrultuda petrol fiyatlarında geri çekilme gözlenirken, aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yeni haftaya yüzde 1,9 düşüşle 107,8 dolarda başladı.
Bu gelişmelerin yanı sıra ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ile Ukrayna arasındaki barış görüşmelerinde “büyük ilerleme” kaydedildiğini ileri sürdü. Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’i dünya dizel pazarlarına ciddi zarar veren Rusya’daki dizel rafinerilerini hedef almakla ve savaşı bitirmeyi istememekle eleştirdi.
Bu gelişmelerin ışığında geçen hafta teknoloji şirketlerindeki düşüşle güvenli liman özelliğinin devreye girmesiyle yüzde 5,09’a gerileyen ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, yeni haftaya da düşüş eğiliminde başladı. ABD 10 yıllık tahvil getirisi şu sıralarda yüzde 5,07 seviyesinde bulunuyor.
Jeopolitik gerilimlerde kısmi yumuşama ve Fed’in gelecek hafta faizi sabit tutacağına ilişkin beklentilerin güçlenmesiyle dolar endeksi yeni haftaya düşüşle başladı. Endeks yüzde 0,1 azalışla 101,7 seviyesinde bulunuyor.
Tahvil faizlerindeki geri çekilme ve dolardaki zayıflamayla altının ons fiyatı yüzde 0,4 artışla 4 bin 183 dolardan alıcı buluyor.
Cuma günü New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 1,09, Nasdaq endeksi yüzde 2,15 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,34 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar ise haftaya alıcılı başladı.
Avrupa borsaları cuma günü pozitif seyrederken, hafta sonu Fransa’daki olaylar piyasaları tehdit eder boyuta ulaştı. Ülkede, göstericilerin lüks mağazaları yağmalama girişimleri ve olaylara çiftçilerin de katılması ekonomik aktiviteye ilişkin endişeleri beraberinde getirdi.
Analistler, Fransa’da sokakların olaylar nedeniyle karışmasıyla perakende ticaretin tehlikeye girdiğini ve lüks tüketim markalarının hedef alınmasının ise söz konusu şirketlerin işlem gören hisselerini olumsuz etkileyebileceğini kaydetti.
Bununla birlikte olaylara çiftçi kesiminin katılmasıyla tarımsal üretimin azalabileceği öngörülerine dikkati çeken analistler, ülkede enflasyonun gıda tarafındaki risklerle hızlanabileceği uyarısında bulundu. Öte yandan olayların oluşturduğu tahribatın da kamu maliyesine ilave yük oluşturabileceği tahmin ediliyor.
Bunun dışında bölge genelinde bu hafta sektörel PMI verilerinin ekonomik aktivitenin durumuna ilişkin bilgi sağlaması beklenirken, çarşamba günü Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın Almanya’da katılacağı bir söyleşide yapacağı açıklamalar takip edilecek.
Cuma günü İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,38, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,93, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,28 ve Almanya’da DAX 40 endeksi ise yüzde 0,95 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar ise haftaya negatif başladı.
Asya borsalarında Japonya hariç pozitif bir görünüm hakimken, Hong Kong’da piyasalar tatil nedeniyle bugün kapalı olacak.
Bugün Çin’de açıklanan veriler ülke ekonomisine ilişkin endişeleri bir miktar azalttı. Buna göre ülke ekonomisi üçüncü çeyrekte yıllık bazda yüzde 4,5 büyüyerek beklentileri aştı. Bu gelişmeyle ülkenin ekonomi yönetimi üzerindeki yıllık büyüme hedefini karşılamak için daha agresif teşvik önlemleri uygulama baskısı hafifledi.
Buna ek olarak, ülkede perakende satışlar eylül ayında yüzde 1,1 ile tahminlerin üzerinde artış kaydederken, aynı dönemde sanayi üretimi de yüzde 5,5 yükseldi ve önceki aya göre sanayide çarkların hızlandığına işaret etti.
Öte yandan Japonya Başbakanı Takaichi Sanae’nin ülke para birimi yenin zayıflamasıyla yükselen faizlerden hükümetin sorumlu olmadığını söylemesiyle Japonya’da Nikkei 225 endeksi geriledi.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7 düşerken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,8, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7 yükseldi.
Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,89 değer kaybederek 11.721,72 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,74 geriledi.
Dolar/TL cuma gününü 49,1280’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,1600’dan işlem görüyor.
Yurt içinde gözler bu hafta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararına çevrilirken, perşembe günü açıklanacak karar öncesi AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, ekim ayında TCMB’nin politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36’ya çekmesini bekliyor.
Analistler, bugün yurt içinde kısa vadeli dış borç istatistiklerinin takip edileceğini, yurt dışında ise veri gündeminin sakin olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.600 ve 11.500 puanın destek, 11.900 ve 12.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
