Pezeşkiyan, Rusya’nın başkenti Moskova’da, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de katıldığı 8. Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu (GECF) Zirvesi’nde konuştu.
Küresel enerji güvenliğinin jeopolitik gelişmeler nedeniyle benzeri görülmemiş zorluklarla karşı karşıya kaldığını belirten Pezeşkiyan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri saldırılarını eleştirdi.
Pezeşkiyan, ABD ve İsrail’in siyasi müzakereler devam ederken İran’a iki aşamada askeri saldırı düzenlediğini dile getirerek, “Ülkemizin enerji altyapısının tahrip edilmesi ve enerji kaynaklarının transit geçişine yapay engeller oluşturulması, küresel enerji güvenliğini ve dünya ekonomisini doğrudan tehdit ediyor.” dedi.
ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarının yanı sıra deniz ve hava ablukası uyguladığına işaret eden Pezeşkiyan, Washington yönetiminin diğer ülkeleri de söz konusu ablukaya uymaya zorladığını söyledi.
Pezeşkiyan, bu uygulamaları “ekonomik terör” olarak nitelendirerek, “Bu uygulamalar uluslararası hukukun ağır bir ihlalidir ve enerji piyasalarını istikrarsızlaştırıyor. Bu tür yasa dışı tedbirler, dünyanın önde gelen enerji tedarikçileri tarafından sert şekilde kınanmalı ve bunlara etkili biçimde karşılık verilmelidir.” ifadesini kullandı.
ABD’nin Basra Körfezi’ndeki askeri faaliyetlerine de değinen Pezeşkiyan, “ABD’nin Basra Körfezi bölgesindeki askeri eylemleri yalnızca bölgesel durumu istikrarsızlaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda tehlikeli fiyat şoklarına yol açıyor, enerji arzı ve transit geçişinin istikrarını bozarak küresel ekonomik büyümeyi baltalıyor.” diye konuştu.
İran’ın dünyanın en büyük ikinci kanıtlanmış doğal gaz rezervine sahip olduğunu belirten Pezeşkiyan, ülkesinin uzun yıllardır uygulanan yaptırımlara rağmen enerji sektöründe üretimini artırdığını söyledi.
Pezeşkiyan, “Uzun yıllardır uygulanan tek taraflı yaptırımlara rağmen yalnızca kendi imkanlarımıza dayanarak İran’ın doğal gaz üretimini 300 milyar metreküpe çıkarmayı başardık ve dünyanın en büyük üçüncü doğal gaz üreticisi konumumuzu koruyoruz.” dedi.
İran’ın doğal gaz tüketiminde de dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer aldığına işaret eden Pezeşkiyan, doğal gazın ülkenin enerji dengesindeki payının yüzde 70’e ulaştığını, nüfusun yüzde 95’inin de doğal gaza erişimi bulunduğunu dile getirdi.
Pezeşkiyan, İran’ın enerji altyapısına yönelik yabancı yatırımları artırmak istediklerini belirterek, petrol, doğal gaz ve petrokimya sektörlerinde uluslararası yatırımcılara kapsamlı destek, teşvik ve çeşitli ayrıcalıklar sunmaya hazır olduklarını ifade etti.
GECF ülkeleri arasında işbirliğinin geliştirilmesi gerektiğini vurgulayan Pezeşkiyan, doğal gaz piyasalarında istikrarın sağlanması ve ticaretin genişletilmesinin yanı sıra arama, üretim, işleme ve taşımacılık alanlarında ortak teknolojilerin geliştirilmesine öncelik verilmesi çağrısında bulundu.
Üye ülkelerin teknolojik imkanlarının somut ve karşılıklı fayda sağlayan projelere dönüştürülmesi gerektiğini ifade eden Pezeşkiyan, enerji üretiminde verimliliğin artırılması ve çevresel etkilerin azaltılmasının da önem taşıdığını dile getirdi.
Pezeşkiyan, “Yalnızca yapıcı ve eşitlikçi işbirliği yoluyla arz ve talep güvenliğini garanti altına alabilir, doğal gazda adil fiyatlandırmayı sağlayabilir ve gazın küresel enerji dengesindeki konumunu güçlendirebiliriz.” değerlendirmesinde bulundu.
İran’ın GECF’nin kurucu üyelerinden biri olduğuna işaret eden Pezeşkiyan, ülkesinin çok taraflı enerji diplomasisi, teknoloji paylaşımı ve doğal gaz altyapısına yönelik ortak yatırım projelerinde daha etkin rol üstlenmeye hazır olduğunu kaydetti.
