2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’na göre, bu yıl 414 milyar 916 milyon lira olarak gerçekleşeceği tahmin edilen enerji sektörü sabit sermaye yatırımlarının 2027’de yaklaşık yüzde 29,7 artışla 538 milyar 255 milyon liraya yükselmesi bekleniyor.
Söz konusu yatırımların 198 milyar 738 milyon lirasının kamu, 339 milyar 517 milyon lirasının ise özel sektör tarafından gerçekleştirileceği öngörülüyor.
Öte yandan, madencilik sektöründe bu yıl 700 milyar 321 milyon lira olarak tahmin edilen sabit sermaye yatırımlarının 2027’de yaklaşık 884 milyar 985 milyon liraya ulaşması bekleniyor.
Madencilik yatırımlarının 374 milyar 155 milyon lirasının kamu, 510 milyar 829 milyon lirasının ise özel sektör tarafından gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Bununla birlikte, programın hedefleri arasında enerji sektöründe sürekli, kaliteli, sürdürülebilir, güvenli ve karşılanabilir maliyetlerle enerji arzının sağlanması, kaynak çeşitliliğinin artırılması ve yerli enerji kaynaklarının daha etkin kullanılması da yer alıyor.
Bu doğrultuda, nükleer enerjinin elektrik üretim portföyüne dahil edilmesi ve nükleer teknolojilerin yerlileştirilmesine yönelik çalışmalar kapsamında Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin (NGS) birinci ünitesinin 2027’de işletmeye alınması, ikinci ünitesinin ise inşaat çalışmalarının tamamlanması hedefleniyor.
Sinop ve Trakya NGS projelerinde teknoloji sağlayıcı ülke veya şirketlerle yapılacak anlaşmalara esas taslak temel prensiplerin belirlenmesi öngörülüyor.
Yeni nesil nükleer reaktörler, küçük modüler reaktörler, mikro reaktörler ve araştırma reaktörü tasarım teknolojilerine yönelik yürütülen iki projenin de tamamlanması planlanıyor.
Ayrıca nükleer füzyon teknolojilerine yönelik yürütülen projenin yüzde 80’inin 2027’de tamamlanması öngörülüyor.
2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda, artan elektrifikasyon ihtiyacının daha temiz kaynaklardan karşılanması için yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretiminin artırılmasına yönelik çalışmalara da hız verilecek.
Bu kapsamda, güneş ve rüzgar enerjisine dayalı toplam 2 bin megavat bağlantı kapasitesinin tahsisine yönelik Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) yarışması yapılması hedefleniyor.
Buna ek olarak, deniz üstü rüzgar enerjisine dayalı 1000 megavat bağlantı kapasitesinin tahsisi için YEKA Deniz Üstü Rüzgar Enerjisi Santrali (DÜRES) yarışmasının gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Öte yandan, Türkiye’nin bu yıl 131 bin 112 megavat olması beklenen toplam elektrik kurulu gücünün 2027’de 140 bin 47 megavata ulaşacağı öngörülüyor.
Aynı dönemde güneş enerjisi kurulu gücünün 30 bin 205 megavattan 35 bin 705 megavata, rüzgar enerjisi kurulu gücünün ise 16 bin 10 megavattan 18 bin 10 megavata çıkması bekleniyor.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payının 2027’de yüzde 52 olması, yerli kaynaklardan üretilen elektrik miktarının ise 256,5 milyar kilovatsaate ulaşması bekleniyor.
Ayrıca, elektrik şebekelerinin esnekliğinin artırılması amacıyla batarya depolama kapasitesinin bu yılki 850 megavatlık seviyesinden gelecek yıl 2 bin 350 megavata çıkacağı değerlendiriliyor.
Bunun yanı sıra, yenilenebilir enerji yatırımlarının şebekeye entegrasyonunun sağlanması amacıyla iletim altyapısına yönelik yatırımlar da sürdürülecek.
Bu çerçevede, toplam 1585 megavolt-amper kapasiteli 12 transformatör merkezi ile 1300 kilometrelik enerji iletim hattının inşası tamamlanacak. Ayrıca yüksek gerilimli doğru akım hatlarına yönelik hazırlık çalışmaları da yürütülecek.
Uluslararası elektrik bağlantılarının güçlendirilmesi amacıyla Tortum-Ahıska enterkonneksiyon hattının tesisine yönelik çalışmaların yüzde 60’ının tamamlanması öngörülüyor.
Vize Havza-Maritsa East 2 enterkonneksiyon hattına ilişkin anlaşma hazırlıklarının da tamamlanması hedefleniyor.
Öte yandan, akıllı şebeke altyapısının güçlendirilmesi amacıyla yürütülen Milli SCADA Sistemi Projesi’nde yüzde 60 ilerleme sağlanması planlanıyor.
Bununla birlikte, doğal gaz arz güvenliğinin güçlendirilmesi amacıyla depolama kapasitesinin artırılması yatırımları devam edecek.
Bu kapsamda, 2026’da 6,8 milyar metreküp olması beklenen yer altı doğal gaz depolama kapasitesinin 2027’de 7,8 milyar metreküpe çıkarılması hedefleniyor.
Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası’nın geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürerken, sahada 8 kuyuda sondaj, 12 kuyuda alt tamamlama ve 17 kuyuda üst tamamlama işlemleri gerçekleştirilecek. Ayrıca, Tuz Gölü Yer Altı Doğal Gaz Depolama Projesi kapsamında 1 milyar metreküplük depolama kapasitesi devreye alınacak.
Öte yandan, ham petrol ve doğal gaz arama ve üretim faaliyetleri kapsamında kara ve deniz alanlarında 293 kuyuda sondaj yapılması ve 10 bin 775 kilometrekarelik alanda üç boyutlu sismik veri toplanması planlanıyor.
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) yurt dışındaki faaliyetlerinin genişletilmesi amacıyla petrol ve doğal gaz arama ile üretimine yönelik iki yeni proje anlaşmasının yapılması öngörülüyor.
Program kapsamında, bu yıl 3,3 milyar metreküp olması beklenen yıllık doğal gaz üretiminin 2027’de 7 milyar metreküpe, günlük ham petrol üretiminin ise 135 bin varilden 144 bin varile çıkarılması hedefleniyor.
Enerji ve sanayi sektörlerinin ham madde ihtiyacının karşılanması ve kritik minerallerde arz güvenliğinin güçlendirilmesi amacıyla madencilik yatırımlarına da ağırlık verilecek.
Bu çerçevede, 2027’de maden arama ve araştırma faaliyetleri doğrultusunda 700 bin metre sondaj yapılması, 31 bin 500 kilometrekarelik alanda detay etüt gerçekleştirilmesi ve 24 bin 425 kilometre havadan jeofizik araştırması yürütülmesi hedefleniyor. Jeotermal kaynak aramaları kapsamında ise 10 bin metre sondaj yapılması planlanıyor.
Başta nadir toprak elementleri ve lityum olmak üzere stratejik ve kritik ham maddelerde arz güvenliğinin sağlanması amacıyla rezerv sahibi ülkelerle teknoloji transferini ve yurt dışı madencilik faaliyetlerini kapsayan iş birliği çalışmaları yapılması öngörülüyor.
Stratejik kritik ham maddeler ile nadir toprak elementlerinin yurt dışında aranmasına yönelik iki yeni proje oluşturulacak. Ayrıca yurt içinde ara ve uç ürün üretim tesisi kurulması şartıyla bir maden sahası ihalesi gerçekleştirilecek.
Madencilik ihracatının bu yılki 4,5 milyar dolar seviyesinden 2027’de 7 milyar dolara yükselmesi, sektörün gayri safi yurt içi hasıladaki payının ise cari fiyatlarla yüzde 1’den yüzde 1,5’e çıkması öngörülüyor.
