ABD’de gerçekleştirilen Kongre ara seçimleri, Orta Doğu’daki gelişmeler ve makroekonomik verilerin takip edildiği geçen hafta, küresel piyasalar karışık bir seyir izledi. ABD’de büyüme ve kişisel tüketim harcamaları verileri enflasyonist baskıların gelecek dönemde de sürebileceğine işaret ederken, tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin belirgin şekilde üzerinde gerçekleşmesi bu görünümü destekledi.
ABD’de tarım dışı istihdam ekimde 165 bin kişi artarak piyasa beklentilerini aşarken, ortalama saatlik kazançlar da aylık bazda yüzde 0,4 yükselerek öngörülerin üzerinde gerçekleşti.
Söz konusu veriler ülkede iş gücü piyasalarının güçlü seyrini koruduğunu teyit etti. İş gücü piyasasındaki dayanıklılığın sürmesi, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına yönelik fiyatlamaların öne çıkmasına neden oldu.
ABD ara seçimlerinde Demokratların Kongre’nin iki kanadında çoğunluğu kazanması belirsizliği kısmen azaltırken, yapay zeka yatırımlarının maliyeti ve düzenleme riskleri öne çıktı.
Analistler, yarı iletken ve yapay zeka sektörlerinin özellikle ABD’nin son yıllardaki büyümesinde önemli rol oynadığını belirterek, Demokratların yapay zeka yatırımlarını sınırlayacağına ilişkin beklentiler yoğunlaşsa da bu sınırlamaların aşırı boyutlara ulaşmayacağı öngörülerinin de öne çıktığını kaydetti.
Bu gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yatırımcılar tarafından takip ediliyor. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, enflasyonu kontrol altına almak için faiz artışlarının sürdürülmesinin gerekebileceğini ancak faizlerin ne kadar daha yükseltilmesi gerektiğini söylemek için henüz erken olduğunu söyledi.
Louis Fed Başkanı Alberto Musalem de kendi bölgesindeki şirketlerle yaptığı görüşmelerde enflasyonun en önemli endişe kaynağı olmaya devam ettiğini belirterek, büyüme ve istihdam açısından yapılabilecek en iyi şeyin enflasyonu zamanında yeniden düşürmek olduğunu ifade etti.
Bu gelişmelerle, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,89’da seyrediyor. Diğer taraftan ABD Hazine Bakanlığı, İran yönetiminin yaptırımları aşmasına yardımcı oldukları ve yasa dışı finansal faaliyetlere aracılık ettikleri gerekçesiyle Kanada merkezli 8 para hizmetleri şirketini yaptırım listesine aldı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile yaptığı görüşmede, Çin’in Busan mutabakatı kapsamındaki taahhütlerini eksiksiz ve derhal yerine getirmesinin önemini vurguladığını belirtti.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile nükleer program ve Hürmüz Boğazı’nın açılması konusundaki müzakerelerde ilerleme kaydedildiği sürece ABD’nin İran’a tekrar saldırmasının “son derece düşük bir ihtimal” olduğunu belirtti. Bu gelişmeler sonrası ocak vadeli Brent petrolün varil fiyatı önceki kapanışın yüzde 0,1 altında 98,3 dolar seviyesinde bulunuyor.
Petrol fiyatlarındaki düşüşlerin etkisiyle dolar endeksi yüzde 0,2 azalışla 102,1 seviyesinde seyrederken, altının onsu yüzde 1,4 artışla 4 bin 124 dolardan işlem görüyor.
ABD’li çip üreticisi Nvidia, şirketin kurucusu ve üst yöneticisi (CEO) Jensen Huang’ın yabancı istihbarat faaliyetinin hedefi olduğuna ilişkin haberlerin ardından bağımsız soruşturma başlatacağını duyurdu.
Bu hafta açıklanacak CoreWeave, Cisco ve Applied Materials şirketlerinin bilançolarının da yapay zeka hisselerinin yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.
New York borsası, ABD’de yapay zeka yatırımlarının yavaşlayabileceğine yönelik endişelerle teknoloji hisseleri öncülüğünde yaşanan sert satış dalgasının ardından, yatırımcıların çip hisselerindeki düşüşü alım fırsatı olarak değerlendirmesiyle cuma gününü karışık seyirle tamamladı.
Cuma günü Micron Technology hisseleri yüzde 5,12, Nvidia hisseleri yüzde 2,78, Advanced Micro Devices (AMD) hisseleri yüzde 11,04 ve Intel hisseleri yüzde 7,71 yükseldi.
Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,46 değer kaybederken, S&P 500 endeksi yüzde 0,31 ve Nasdaq endeksi de yüzde 1,09 değer kazandı.
ABD’de endeks vadeli kontratlar, güne pozitif başladı.
Avrupa borsaları yapay zeka temasına ilişkin endişelerin etkisiyle cuma günü negatif seyretti. Şirket bazlı gelişmelerde, JP Morgan’ın notunu “nötr”e düşürdüğü Munich Re hisseleri yüzde 4’ün üzerinde değer kaybetti. Daimler Truck ise karını artırmasına rağmen yatırımcıları ikna edemeyerek günü yüzde 3’ün üzerinde kayıpla kapattı.
Öte yandan Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanlığı görevinden ayrılacak Christine Lagarde’ın yerine geçmek üzere İspanya’dan Pablo Hernandez de Cos ve Hollanda’dan Klaas Knot aday gösterildi.
Söz konusu gelişmelerle, Almanya’da DAX endeksi yüzde 1,92, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,01, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,81 ve İtalya’da FTSE MIB endeksi yüzde 0,90 değer kaybetti.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.
Cuma günü New York borsasında teknoloji hisselerinde görülen pozitif seyir yeni haftada Asya piyasalarına da taşındı.
Tayvan maliye bakanlığının ve ülkedeki piyasa düzenleme kurumunun yatırımcıların endişelerini gidermek için adımlar atacağına yönelik haberler Asya piyasalarındaki pozitif seyirde etkili oluyor.
Öte yandan Çin’de ekim ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 0,7 ile beklentilerin altında artarken, eylül ayına göre yavaşladı. Ülkede ekim ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 5,7 ile Haziran 2022’den bu yana en hızlı artışını kaydetti. Çin’deki üretici enflasyonu, Orta Doğu’daki gerginlikler nedeniyle yükselen petrol fiyatlarının yanı sıra yapay zeka gibi gelişmekte olan sektörlerden gelen talepten dolayı hızlandı.
Söz konusu veriler, ülkedeki zayıf iç talep ile artan sanayi maliyetleri arasındaki uçurumu ortaya koydu.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,1, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi de yüzde 0,2 yükseldi.
Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,32 değer kazanarak 11.482,60 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,18 değer kaybetti.
Dolar/TL cuma gününü yüzde 0,21 artışla 50,1552’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 50,1784’ten işlem görüyor.
Öte yandan Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yapacağı, iklim değişikliği ile mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya COP31 Alanı’nda bugün başlıyor. Bugüne kadar 102 ülkeden lider ve 300’den fazla bakanın katılım bildirdiği konferansta, COP31 Alanı için 160 onaylı pavilyon, 90 onaylı delegasyon ofisi başvurusu alındı.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Almanya’da dış ticaret dengesi, Avro Bölgesi’nde Sentix yatırımcı güveni, ABD’de toptan eşya stokları, tüketici enflasyon beklentileri ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey’nin açıklamalarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.600 ve 11.700 puanın direnç, 11.400 ve 11.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.
