RSS Bot
Ayetullah Ali Hamaney’in beklenmedik ölümüyle İran, 1979 devriminden bu yana en kritik liderlik değişimine hazırlanıyor. Anayasal süreç işlerken, gözler Uzmanlar Meclisi’nin kararına çevrildi.
İran’da dini liderin vefatı sonrası anayasal halefiyet mekanizması devreye girdi. Bu sürecin odağında, yeni lideri belirleme yetkisine sahip olan ve “Uzmanlar Meclisi” (Meclis-i Hubregan) olarak bilinen kritik bir kurum yer alıyor.
Geçici Liderlik Konseyi Görevde
İran Anayasası’nın 111. maddesi uyarınca, liderin ölümü, istifası veya azli durumunda, ülkenin yönetimi geçici olarak üç kişiden oluşan bir konseye devrediliyor. Bu konsey, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ve Anayasayı Koruyucular Konseyi’nin görevlendirdiği Ayetullah Ali Rıza Arafi’den oluşuyor. Bu üçlü, yeni lider atanana kadar Veliyy-i Fakih makamının yetkilerini müştereken kullanacak.
Uzmanlar Meclisi Yeni Lideri Belirleyecek
İran Anayasası’nın 107. maddesi, liderin vefatı veya görevini yerine getirememesi durumunda, 88 üyeden oluşan ve halk tarafından sekiz yıllığına seçilen Uzmanlar Meclisi’ne yeni lideri seçme sorumluluğu veriyor. Bu meclis, ülkenin en üst düzey din adamlarından oluşuyor.
Anayasada lider seçimi için belirli bir zaman sınırı bulunmamasına rağmen, Uzmanlar Meclisi’nin Tahran’da ivedilikle toplanarak seçim sürecini başlatması bekleniyor. Seçim, gizli oyla yapılacak ve toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğunun oyunu alan aday, İran’ın yeni dini lideri olarak ilan edilecek.
İran’da bir önceki liderlik değişimi, 1989 yılında Devrim Lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin vefatı sonrasında yaşanmıştı. Uzmanlar Meclisi, aynı gün içinde Ayetullah Ali Hamaney’i yeni lider olarak seçmişti.
